De slag om Europa
Rob de Wijk
Vanuit verschillende perspectieven wordt het geopolitieke schaakspel tussen de grote mogendheden China, Rusland, Amerika en de Europese Unie uitgelegd en verdedigt vanuit het perspectief van het betreffende land. Hoe handhaaft Europa zich tegen deze grote spelers en welke rol heeft Nederland?
Taal
Nederlands
Uitgever
Balans
Aantal pagina’s
360 pagina’s
Verschijningsdatum
maart 2021
Genre
Mens & maatschappij | Politiek | Wereldgeschiedenis | Economie
Eind 2019 werd Corona ontdekt in de Chinese stad Wuhan, en een paar maanden later stonden we tegenover de grootste crisis van deze eeuw, de Coronacrisis. Niet alleen kostte dit veel mensenlevens, maar dit zorgde ook voor een gigantische financiële noodrem die werd ingedrukt, want alles lag stil. De financiële gevolgen zullen we nog jaren ervaren en de spanningen tussen grote mogendheden lopen op.
Al direct ontstonden er complotten binnen en buiten China over het ontstaan en de gevaren van het virus. Het zou volgens Chinese media uit Amerika komen en volgens Rusland stelde het virus niks voor.
Hoe is Europa omgegaan met deze crisis, en was dit de uitgelezen kans voor Rusland en China om hun invloed in Europa te vergroten, en hoe zijn zij hier mee omgegaan?
China blijkt al jaren bezig te zijn met grote investeringen in Europa, maar de Europese wetgeving lijkt China te dwarsbomen. De kracht en eenheid van Europa is groter dan het lijkt, want landen die niet in de Europese Unie zitten lopen tegen allerlei wetgevende problemen op. De arme Europese landen zijn echter wel geïnteresseerd in de opkomende wereldspeler China en dus heeft China meerdere belangen in Zuid-Europese havens gekocht en andere investeringen gedaan in oost- en midden Europese landen om hun tentakels in de Europese markt te zetten.
Het besef binnen Europa dat er achter deze investeringen meer schuilt dan alleen financiële invloed wordt met de tijd duidelijker en dus grijpt het in, maar hoe komt dit over in China en hoe verdedigt Europa zich tegen een Rusland en China die door middel van 5G en hacken op afstand onze informatie proberen te achterhalen. Daarnaast proberen deze landen indirect invloed te hebben op bestuurlijk niveau (en met resultaat) met de verkiezingen in Amerika en Frankrijk (2017).
Het is een tijd waarin er veel onzekerheden zijn en er problemen op de politieke agenda staan die veel tijd nodig hebben, zoals: het klimaat, het immigratiebeleid, het nieuwe 5G netwerk, de strijd om kunstmatige intelligentie, de situatie in Taiwan en Oekraïne en het vertrouwen in het Amerikaanse leger.
Titelverklaring
Na de tweede wereldoorlog kwam het westen van Europa onder de vleugels van Amerika en Oost Europa onder de vleugels van Rusland, de Sovjet-Unie. Mede de oprichting en uitbreiding van de Europese Unie is Europa meer en meer één grote mogendheid geworden. Doordat Europa veel importeert uit Amerika, China en Rusland hebben deze een belang bij Europa, en andersom. Onder anderen de vruchtbare grond in Europa is erg interessant voor deze grote landen. Omdat Europa erg welvarend is en dus veel importeert proberen de grote landen, zoals Amerika, China en Rusland invloed te krijgen in Europa. Daarom is de titel: “De slag om Europa”.
Rob de Wijk neemt dé bepalende gebeurtenissen van de afgelopen tientallen jaren op in het boek en de gebeurtenissen die op de loer liggen, waardoor oorzaak-gevolg beter te zijn begrijpen en je het belang van Europa voor China, Amerika en Rusland onder ogen ziet. Daarnaast laat hij zien waarom Europa op bepaalde vlakken zwak is en kwetsbaar voor de inmenging van andere grote landen. Dit alles verklaart hij aan de hand van feitelijke en wetenschappelijke onderbouwing.
Waar je normaal niet stilstaat bij de positie van Europa in dit geopolitieke spel laat dit boek je beseffen dat het een belangrijke tijd is, waar een nieuwe wereldorde aanstaande is met de vernauwing van de democratie en de opkomst van het communistische China onder anderen.
Na het bespreken van de belangrijkste gebeurtenissen binnen en buiten Europa de afgelopen decennia stelt Rob de Wijk in het laatste deel de vraag: Hoe nu verder? Hij benoemt de winnaar van het moment en hoe Europa zich kan beschermen tegen de grote mogendheden zonder dat het een speelbal wordt. Dit verklaart mede de positie die Europa heeft bemachtigd tijdens de corona uitbraak.
Om te oordelen over de huidige relaties tussen deze landen onderling en Europa is de geschiedenis vereist. Door de geschiedenis te kennis kun je de handelingen van deze landen vandaag de dag beter inzien.
Rob de Wijk is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden. Hij heeft China en Rusland meerdere malen bezocht en heeft veel kennis over beide vormen van regeren.
Daarnaast is Rob de Wijk oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS).
Enkele maanden na de inval van Rusland in Oekraïne was Rob de Wijk te gast bij ‘De Nieuwe Wereld’. In een interessant gesprek waarin de ervaring, het rationalisme en relativering van Rob de Wijk duidelijk naar voren komt.
