Hersenschimmen
J. Bernlef
Een hartverscheurend boek vanuit het perspectief van Maarten Klein, die steeds meer last begint te ervaren van zijn dementie. Niet alleen Maarten, maar ook zijn omgeving merkt dat zijn grip op de werkelijkheid langzaam afneemt.
Taal
Nederlands
Uitgever
Querido
Aantal pagina’s
180
Verschijningsdatum
1984
Genre
Literaire Roman | Psychologie
Boekvoordelijst
Ja | niveau 3
Het ontroerende verhaal is geschreven vanuit het oogpunt van de gepensioneerde Maarten Klein, die langzaam maar zeker zijn grip op de werkelijkheid verliest. Maarten woont samen met Vera Klein in Gloucester, Massachusetts (VS, Verenigde Staten) aan de kust boven Boston. Maarten en Vera hebben een hond, genaamd Robert.
Het eerste gedeelte van het boek wordt veel aandacht besteed aan de omgeving, het weer en Maarten zijn dagelijkse bezigheden. Hierdoor krijg je als lezer een goed beeld van Maarten zijn leven en Maarten als persoon.
In het verhaal wandelt Maarten veel met zijn hond en begrijp je gedurende het lezen de wisselende gedachten en herinneringen van Maarten.
Op een dag loopt Maarten naar zijn werk, maar hij is al jaren met pensioen. Op dit punt wordt het een aangrijpend boek, omdat Maarten onbewust dingen vergeet of door de war haalt. Waar het begint met kleine vergeetachtigheden, die iedere man op bepaalde leeftijd wel is heeft begint Maarten dag en nacht door elkaar te halen.
Wanneer Vera aan de bel trekt en hulp inschakelt wil Maarten van niks weten. Hij begrijpt niet wat er aan de hand is en zoekt naar excuses over de sneeuw, dat hij daarom zo van slag is.
Gedurende het verhaal en de gebeurtenissen waarin Maarten zelf bewust wordt van zijn doen en laten beseft Maarten dat het zo niet langer kan.
Maarten eindigt ‘vrolijk’, want de Lente staat op het punt van beginnen.
De gebeurtenissen stapelen zich op en Maarten gaat steeds meer achteruit qua mentale gezondheid en het herkennen van zijn vrouw, maar ook zichzelf. Het boek nadert zijn einde en als lezer wordt je meegetrokken in de rommelige gedachten van Maarten, liggend op zijn sterfbed.
Personages
Maarten Klein
Je leest het boek vanuit het perspectief van Maarten (ik-verteller). Maarten Klein woont ondertussen in de Verenigde Staten samen met zijn vrouw Vera Klein en hun hond Robert. In het verhaal is Maarten begin 70 en begint hij langzaam te dementeren. Hij wandelt graag en is veel met het weer bezig.
Vera Klein
De echtgenote van Maarten. Vera is een rustige vrouw die heeft gewerkt bij een bibliotheek. Vera merkt als geen ander de afbrokkelende mentale gesteldheid van Maarten en heeft het hier zwaar mee. Maarten wordt een ander persoon en dus zoekt ze ook hulp. Vera blijft Maarten trouw en vechten samen door.
Titelverklaring
Hersenschimmen is het bedenken van iets wat niet werkelijk bestaat of kan bestaan. Dementie is een verzamelnaam voor de verschillende vormen van dementie. Zo is dementie niet altijd alzheimer, maar alzheimer wel dementie. De titel van het boek heet Hersenschimmen, omdat Maarten dingen inbeeld die er niet zijn.
Veel mensen hebben ervaring met dementie in hun omgeving, waardoor het voor velen een persoonlijk boek is geworden. Het boek Hersenschimmen maakt je tijdens het lezen bewust van de nare gevolgen van dementie voor de persoon zelf, maar ook voor dierbaren in zijn omgeving.
Het is een aangrijpend boek, omdat het realistisch en gedetailleerd is geschreven. Het wordt emotioneel doordat je als lezer merkt dat Maarten niet meer alles op een rijtje heeft, waardoor je het met de hoofdpersoon te doen krijgt. Door het lezen van dit boek kun je je verplaatsen in de persoon die een vorm van dementie heeft en kun je je daarop aanpassen.
Naast dat het boek over een gevoelig onderwerp gaat is het boek ook een aanrader om je als lezer of schrijver te ontwikkelen. Het boek is ontzettend gedetailleerd met creatieve woordkeuze waardoor het verhaal nog beter overkomt op de lezer.
Over de schrijver
Bernlef is geboren op 14-01-1973 en overleed op 29-10-2012. Hij is 75 jaar oud geworden.
Bernlef is een Nederlandse schrijver en dichter. Hij schreef onder de naam J. Bernlef, zijn pseudoniem, maar heet eigenlijk Hendrik Jan Marsman.
In 1959 bracht Bernlef zijn eerste werk uit, een dichtbundel genaamd Kokkels. Na zijn debuut als dichter schreef hij nog veel romans en essays. Hiervoor won Bernlef diverse prijzen.
Bernlef is bekend geworden door zijn realistische, sobere en ontroerende manier van schrijven.
